ปวดข้อศอก

  ระวัง! ชานิ้วก้อย-มือลีบ สัญญาณเตือนเส้นประสาทถูกกดทับจากแผลเป็นในอดีต" หลายคนอาจจะเคยมีอุบัติเหตุตอนเด็ก ๆ เช่น แขนหัก หรือข้อศอกหลุด แล้วก็รักษาจนหายกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติจนลืมไปแล้ว แต่พอเวลาผ่านไป 20-30 ปี อยู่ดี ๆ กลับมีอาการ  "ชานิ้วก้อย"  หรือ  "มือกำไม่สนิท"  เกิดขึ้นมาเสียดื้อ ๆ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ และไม่ใช่แค่กล้ามเนื้ออ่อนแรงธรรมดา แต่มันคือสัญญาณของ  "เส้นประสาทที่กำลังร้องขอชีวิต"  จากร่องรอยบาดแผลในอดีตที่คอยรัดดึงเส้นประสาทไว้ทีละน้อยจนเริ่มมีอาการแสดงออกมาครับ "เคสคุณเกต กับร่องรอยวัยเด็กที่ท่าสองยาง" คุณเกต (นามสมมติ) ชายวัย 52 ปี เดินทางมาหาผมด้วยความกังวลใจ เพราะสังเกตเห็นว่า  "ง่ามมือระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้มันบุ๋มลงไปเป็นร่องลึก"  แถมหลังมือยังดูผอมลีบจนเห็นกระดูกชัดเจนกว่ามืออีกข้าง "หมอครับ ตอนเด็ก ๆ ผมเคยข้อศอกหลุด แต่ก็ใช้ชีวิตมาได้ปกติเลยนะ พึ่งมาปีหลังนี่แหละครับที่ผมเริ่มชานิ้วนางกับนิ้วก้อยตลอดเวลา แถมตอนนี้จะเหยียดนิ้วให้ตรงก็ทำไม่ได้ มันเหมือนนิ้วมันจะหงิกค้างอยู่แบบนั้น ผมเป็น...

  หิ้วของหนักจนเจ็บแปล๊บ... หรือแค่ข้อศอกอักเสบธรรมดา?" หลายคนอาจจะเคยเป็นครับ แค่หิ้วถุงจ่ายตลาด ยกกระเป๋าโน้ตบุ๊ก หรือแม้แต่บิดผ้าขี้ริ้ว อยู่ดี ๆ ก็มีอาการเจ็บจี๊ดขึ้นมาที่  "ข้อศอกด้านใน"  บางคนเจ็บลามไปถึงข้อมือ พยายามนวดเองก็ไม่หาย ทายาก็แค่ทุเลา พอไปทำงานท่าเดิมก็กลับมาเจ็บใหม่ จนเริ่มกังวลว่า "กระดูกเราผิดปกติหรือเปล่า?" หรือ "เส้นเอ็นจะขาดไหม?" วันนี้ผมจะพาไปทำความเข้าใจกับอาการนี้ให้ชัดเจนครับ ว่าตกลงมันคืออะไรกันแน่ และเราจะดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้กลายเป็นความทรมานเรื้อรัง "คุณลุงสมชายกับถุงกอล์ฟใบโปรด" ผมมีคนไข้ท่านหนึ่ง สมมติชื่อคุณสมชาย อายุ 55 ปี เป็นคนชอบตีกอล์ฟมาก และยังทำงานอดิเรกคือทำสวนที่บ้าน วันหนึ่งคุณลุงเดินเข้ามาหาผมด้วยสีหน้ากังวลพลางเอามือกุมข้อศอกซ้าย "คุณหมอครับ ผมแค่ยกกระถางต้นไม้เล็ก ๆ เองนะ แต่มันเจ็บแปล๊บที่ศอกด้านในเหมือนไฟช็อตเลย ตอนแรกคิดว่านอนทับแขน แต่ผ่านมาอาทิตย์หนึ่งแล้วหยิบจับอะไรก็ไม่มีแรง แถมปวดร้าวลงไปที่นิ้วนางกับนิ้วก้อยด้วย ผมจะเป็นอัมพฤกษ์ไหมครับ?" นี่คือคำถามคลาสสิกที่ผมเจอเกือบทุกวั...

  "ข้อศอกบวมปูดเหมือนมีลูกมะนาว" นิ่มแต่ไม่เจ็บ... ถุงน้ำหลังข้อศอกอักเสบ เรื่องใกล้ตัวของคนชอบเท้าแขน! "คุณหมอครับ อยู่ดีๆ ที่ปลายข้อศอกผมก็มีก้อนบวมปูดออกมาเหมือนลูกมะนาวเลยครับ พอลองกดดูก็นิ่มๆ เหมือนมีน้ำอยู่ข้างใน ที่แปลกคือมันไม่เจ็บเลยครับ ไข้ก็ไม่มี แบบนี้มันอันตรายไหมครับหมอ แล้วมันจะยุบเองได้ไหม หรือผมต้องไปเจาะออกครับ?" นี่คือคำถามยอดฮิตจากคนไข้ชายวัย 48 ปีท่านหนึ่งที่เดินเข้ามาพร้อมกับข้อศอกที่บวมเด่นชัด อาการแบบนี้ในทางการแพทย์เราเรียกว่า "ภาวะถุงน้ำหน้าข้อศอกอักเสบ" ครับ ซึ่งมักจะสร้างความตกใจให้เจ้าของแขนอยู่ไม่น้อย เพราะอยู่ดีๆ มันก็บวมขึ้นมาภายในไม่กี่วัน มันคืออะไร? ทำไมอยู่ดี ๆ ถึงบวมปูดขึ้นมา ปกติแล้วที่บริเวณปลายข้อศอกของคนเราจะมี "ถุงน้ำเล็กๆ" (Bursa) คั่นอยู่ระหว่างกระดูกกับผิวหนังครับ เจ้าถุงน้ำนี้ทำหน้าที่เหมือน "เบาะรองกันกระแทก" ช่วยให้ผิวหนังเคลื่อนที่ผ่านกระดูกข้อศอกได้อย่างราบรื่น แต่เมื่อใดก็ตามที่ถุงน้ำนี้ถูกกระตุ้นบ่อยๆ เช่น การเท้าศอกกับโต๊ะทำงานนานๆ การทำงานที่ต้องเอาศอกยันพื้น หรือแม้แต่กระแทกเบาๆ บ่...