ปวดข้อศอก

  “หมอครับ ผมเล่นเวทมาเป็นปี กล้ามแขนใหญ่ขึ้นชัดเจน แต่ทำไมช่วงนี้แค่บิดลูกบิดประตู หรือยกแก้วกาแฟ มันจี๊ดที่ข้อศอกจนแทบร้องไห้?” นี่คือคำถามที่ผมเจอบ่อยมากในกลุ่มคนไข้อายุ 30 ต้นๆ ที่รักการออกกำลังกายครับ วันนี้หมอเก่งจะมาไขปริศนานี้กัน ว่าทำไม “กล้ามโต” แต่ “ศอกพัง” และเราจะแก้มันอย่างไรให้กลับไปยกเหล็กได้เหมือนเดิม เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณแบงค์ สายยิมจอมพลัง คุณแบงค์ (นามสมมติ) อายุ 30 ปี เป็นพนักงานออฟฟิศที่เข้ายิมสม่ำเสมอ 4 วันต่อสัปดาห์ หุ่นดีมากครับ กล้ามแขนเป็นมัดๆ เขาบอกผมว่าเดือนก่อนพยายามจะทำลายสถิติ (PR) ท่า Bench Press และเล่นท่า Bicep Curl น้ำหนักเยอะๆ ตอนแรกแค่รู้สึกตึงๆ ที่ศอกด้านนอก คิดว่าเป็นเรื่องปกติของการเล่นกล้าม (No Pain, No Gain ใช่ไหมครับ?) ก็เลยฝืนเล่นต่อ ใส่ปลอกรัดศอกแล้วอัดยาแก้ปวดเอา ปรากฏว่าเมื่อวาน แค่จะหยิบขวดน้ำดื่มตอนประชุม “มันเจ็บแปร๊บเหมือนไฟช็อตที่ปุ่มกระดูกข้อศอก” จนขวดน้ำหลุดมือ ต่อหน้าหัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน คุณแบงค์เดินหน้าเครียดเข้ามาถามผมว่า “หมอครับ เอ็นผมขาดหรือเปล่า? ผมจะต้องเลิกเล่นเวทตลอดชีวิตไหม?” ความจริงที่สายยิมต้องรู้: "คุณไ...

  “ตีแบดมันส์ สะบัดข้อมือเพลิน... ตื่นมาอีกที ยกแก้วกาแฟแทบไม่ไหว!” หลายคนเข้าใจผิดว่า Tennis Elbow คือการที่กล้ามเนื้ออักเสบ กินยาแก้อักเสบ 3-5 วันก็น่าจะหาย แต่ในความเป็นจริง โรคนี้มีความซับซ้อนกว่านั้นครับ ในทางการแพทย์ เราพบว่าในระยะเรื้อรัง (ที่เป็นมานานเกิน 3 เดือน) มันไม่ใช่แค่การ "อักเสบ" (Inflammation) ที่มีเม็ดเลือดขาวมาคั่งอยู่เฉยๆ แต่มันคือภาวะ "เส้นเอ็นเสื่อมสภาพ" (Tendinosis) ลองจินตนาการถึง "เชือกไนลอนเก่าๆ" นะครับ เส้นเอ็นที่เกาะตรงข้อศอกเราก็เหมือนเชือกเส้นนั้น ปกติมันจะเหนียวและแข็งแรง แต่พอเราใช้งานมันซ้ำๆ ด้วยการกระชาก (เช่น จังหวะสะบัดข้อมือตีแบด) เชือกเส้นนี้จะเกิดรอยฉีกขาดเล็กๆ (Micro-tears) ร่างกายเราพยายามจะซ่อมแซมรอยฉีกนี้ แต่ถ้าเราไม่พัก แล้วไปเล่นซ้ำๆ ร่างกายจะซ่อมไม่ทัน หรือซ่อมแบบรีบๆ ทำให้เนื้อเยื่อที่มาซ่อมกลายเป็น "พังผืดที่ไม่สมบูรณ์" พังผืดพวกนี้เหมือนกาวคุณภาพต่ำที่เปราะบาง และมีเส้นเลือดฝอยเล็กๆ แทรกตัวเข้าไปผิดที่ผิดทาง ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดเรื้อรัง และเส้นเอ็นขาดความยืดหยุ่น นี่คือเหตุผลว่าทำไมกินยาแก้ปวดแล...

  ไม่ได้ตีเทนนิส แต่ทำไมเจ็บข้อศอก? เจาะลึกอาการ "Tennis Elbow" ที่คนทำงานบ้านและชาวออฟฟิศต้องรู้ "คุณหมอคะ แค่จะบิดผ้าขี้ริ้ว ยังเจ็บจนน้ำตาเล็ดเลยค่ะ แก้วกาแฟก็ยกแทบไม่ไหวแล้ว" นี่คือประโยคแรกที่คนไข้ท่านหนึ่ง เล่าให้หมอฟังด้วยสีหน้ากังวลใจ เธอเป็นแม่บ้านวัย 50 กว่า ๆ ที่รักการทำสวนและการทำอาหารเป็นชีวิตจิตใจ แต่ช่วงสองเดือนมานี้ อาการเจ็บที่ข้อศอกขวาเริ่มรบกวนชีวิตเธอ จนถึงขั้นที่ว่าแค่จับลูกบิดประตูหมุนเบา ๆ ก็ยังเจ็บจี๊ดขึ้นมาถึงแขน เธอถามหมอต่อว่า "ป้าไม่ได้ไปตีเทนนิสที่ไหนเลยนะหมอ ทำไมลูกหลานบอกว่าป้าเป็นโรคข้อศอกนักเทนนิสล่ะ?" เรื่องนี้เป็นความเข้าใจผิดที่เจอบ่อยมากครับ หลายคนคิดว่าโรค Tennis Elbow หรืออาการปวดข้อศอกด้านนอก ต้องเกิดกับนักกีฬาเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว คนไข้ที่เดินเข้ามาหาหมอด้วยโรคนี้กว่า 90% ไม่เคยจับไม้เทนนิสเลยด้วยซ้ำ วันนี้หมอจะพามาทำความเข้าใจโรคยอดฮิตนี้กันแบบเจาะลึก ว่ามันคืออะไร เกิดจากอะไร และเราจะมีทางรักษาให้หายขาดได้อย่างไรบ้าง เพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้งครับ ความจริงของโรค: Tennis Elbow คืออะไรกัน...