“ตีแบดมันส์ สะบัดข้อมือเพลิน... ตื่นมาอีกที ยกแก้วกาแฟแทบไม่ไหว!”

 

“ตีแบดมันส์ สะบัดข้อมือเพลิน... ตื่นมาอีกที ยกแก้วกาแฟแทบไม่ไหว!”

หลายคนเข้าใจผิดว่า Tennis Elbow คือการที่กล้ามเนื้ออักเสบ กินยาแก้อักเสบ 3-5 วันก็น่าจะหาย แต่ในความเป็นจริง โรคนี้มีความซับซ้อนกว่านั้นครับ

ในทางการแพทย์ เราพบว่าในระยะเรื้อรัง (ที่เป็นมานานเกิน 3 เดือน) มันไม่ใช่แค่การ "อักเสบ" (Inflammation) ที่มีเม็ดเลือดขาวมาคั่งอยู่เฉยๆ แต่มันคือภาวะ "เส้นเอ็นเสื่อมสภาพ" (Tendinosis)

ลองจินตนาการถึง "เชือกไนลอนเก่าๆ" นะครับ เส้นเอ็นที่เกาะตรงข้อศอกเราก็เหมือนเชือกเส้นนั้น ปกติมันจะเหนียวและแข็งแรง แต่พอเราใช้งานมันซ้ำๆ ด้วยการกระชาก (เช่น จังหวะสะบัดข้อมือตีแบด) เชือกเส้นนี้จะเกิดรอยฉีกขาดเล็กๆ (Micro-tears) ร่างกายเราพยายามจะซ่อมแซมรอยฉีกนี้ แต่ถ้าเราไม่พัก แล้วไปเล่นซ้ำๆ ร่างกายจะซ่อมไม่ทัน หรือซ่อมแบบรีบๆ ทำให้เนื้อเยื่อที่มาซ่อมกลายเป็น "พังผืดที่ไม่สมบูรณ์"

พังผืดพวกนี้เหมือนกาวคุณภาพต่ำที่เปราะบาง และมีเส้นเลือดฝอยเล็กๆ แทรกตัวเข้าไปผิดที่ผิดทาง ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดเรื้อรัง และเส้นเอ็นขาดความยืดหยุ่น นี่คือเหตุผลว่าทำไมกินยาแก้ปวดแล้วอาการดีขึ้นแป๊บเดียว แต่พอไปใช้งานหนัก ก็กลับมาเจ็บอีก เพราะ "โครงสร้าง" ของเส้นเอ็นมันยังไม่กลับมาแข็งแรงสมบูรณ์นั่นเองครับ

โรคเอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ (Tennis Elbow) คืออะไร?

โรคนี้ทางการแพทย์เรียกว่า Lateral Epicondylitis ครับ เป็นภาวะที่มีการบาดเจ็บของเส้นเอ็นกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ "กระดกข้อมือและนิ้วมือขึ้น" (Extensor muscles) โดยจุดที่บาดเจ็บมักจะอยู่ที่จุดเกาะต้นของเส้นเอ็น บริเวณปุ่มกระดูกนูนๆ ด้านนอกของข้อศอก

สาเหตุและกลไกการเกิดโรค (Pathogenesis)

  1. การใช้งานซ้ำๆ (Repetitive Strain): หัวใจสำคัญไม่ใช่ "ความหนัก" แต่คือ "ความถี่" การขยับข้อมือ กระดกข้อมือ หรือเกร็งแขนในท่าเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานาน
  2. แรงกระแทกจากการกีฬา: ในแบดมินตัน จังหวะ Backhand ที่ต้องใช้แรงสะบัดข้อมือ หรือจังหวะที่ไม้แบดกระทบลูก (Impact) แรงสั่นสะเทือนจะส่งผ่านไม้มาที่ข้อมือ และวิ่งตรงไปที่จุดเกาะเส้นเอ็นที่ข้อศอก ถ้าไม้แบดขึงเอ็นตึงเกินไป หรือกริปจับเล็ก/ใหญ่เกินไป ก็ยิ่งเพิ่มแรงเครียดให้เส้นเอ็น
  3. อายุ: เมื่ออายุเข้าเลข 30-50 ปี ความยืดหยุ่นของเส้นเอ็นจะลดลงตามธรรมชาติ เลือดที่มาเลี้ยงบริเวณจุดเกาะเส้นเอ็นก็น้อยลง ทำให้การซ่อมแซมตัวเองช้ากว่าตอนเป็นวัยรุ่น

อาการและสัญญาณเตือน

  • ปวดปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอก: อาจมีอาการบวมแดงเล็กน้อย หรือกดแล้วเจ็บจี๊ด
  • ปวดร้าว: บางคนปวดร้าวลงมาตามกล้ามเนื้อแขนท่อนล่าง จนถึงข้อมือ
  • อ่อนแรง: กำมือไม่แน่น แรงบีบลดลง อาการที่พบบ่อยคือ "ถือแก้วกาแฟ บิดลูกบิดประตู หรือบิดผ้า แล้วเจ็บ"
  • เจ็บตอนเช้า: บางคนตื่นมาจะรู้สึกตึงที่ข้อศอกมาก ขยับลำบาก แต่พอสายๆ เริ่มขยับได้ดีขึ้น

ใครบ้างที่เสี่ยง?

  • นักกีฬา: แบดมินตัน, เทนนิส, กอล์ฟ
  • คนทำงานบ้าน: กวาดบ้าน ถูบ้าน บิดผ้า ซักผ้าด้วยมือ
  • คนทำงานออฟฟิศ: ใช้เมาส์และคีย์บอร์ดในท่าทางที่ไม่ถูกต้องเป็นเวลานานๆ
  • ช่างฝีมือ: ช่างไม้ ช่างประปา ที่ต้องใช้ไขควงหรือบิดเกลียวบ่อยๆ

การตรวจวินิจฉัย: หมอรู้ได้ยังไงว่าเป็นโรคนี้?

ส่วนใหญ่แล้ว หมอสามารถวินิจฉัยได้จากการซักประวัติและตรวจร่างกายครับ ไม่จำเป็นต้องเอกซเรย์ทุกคนเสมอไป

  1. การตรวจร่างกาย (Physical Exam): หมอจะทดสอบด้วยวิธีง่ายๆ เช่น ให้คนไข้เหยียดแขนตรง แล้วพยายามกระดกข้อมือขึ้นต้านแรงกดของหมอ ถ้าเจ็บจี๊ดที่ข้อศอกด้านนอก (Cozen’s test) ก็ค่อนข้างมั่นใจได้ว่าเป็นโรคนี้
  2. อัลตราซาวนด์ (Ultrasound): ในปัจจุบัน การใช้อัลตราซาวนด์ช่วยวินิจฉัยมีบทบาทมากครับ เพราะสามารถมองเห็น "ความหนาตัวของเส้นเอ็น" เห็น "รอยฉีกขาด" หรือ "หินปูน" ที่เกาะอยู่ และยังเห็นเส้นเลือดที่มาเลี้ยงผิดปกติ (Hypervascularity) ได้ชัดเจน ข้อดีคือ ปลอดภัย ไม่มีรังสี และราคาไม่สูง
  3. เอกซเรย์ (X-ray): มักทำเพื่อดูว่ามีกระดูกงอก หรือความผิดปกติของข้อต่อร่วมด้วยหรือไม่ แต่จะไม่เห็นเส้นเอ็น
  4. MRI: จะทำในกรณีที่รักษามานานแล้วไม่หาย หรือสงสัยว่ามีโรคอื่นแอบแฝง เช่น เส้นประสาทถูกกดทับ หรือเอ็นฉีกขาดรุนแรงที่ต้องผ่าตัด

แนวทางการรักษา: ต้องผ่าตัดไหม? จะหายขาดหรือเปล่า?

ข่าวดีครับ! กว่า 90% ของผู้ป่วย Tennis Elbow หายได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แต่... ต้องใช้ความอดทนและวินัยในการดูแลตัวเองสูงมาก เพราะโรคนี้ "หายช้า" (ใช้เวลา 6 เดือน ถึง 1 ปี ในบางราย)

1. ระยะเฉียบพลัน (ปวดมาก บวม แดง)

  • พัก (Rest): สำคัญที่สุด! ต้องหยุดกิจกรรมที่ทำให้เจ็บทันที หยุดตีแบด หยุดยกของหนัก ถ้าไม่หยุด เอ็นจะไม่มีวันได้พักซ่อมแซม
  • ประคบเย็น: ครั้งละ 15-20 นาที วันละ 3-4 ครั้ง เพื่อลดการอักเสบ
  • ยา: ยาแก้ปวดลดการอักเสบ (NSAIDs) ช่วยบรรเทาอาการได้ แต่ไม่ควรกินติดต่อกันนานเกินไป

2. อุปกรณ์ช่วยพยุง (Support)

  • สายรัดข้อศอก (Counterforce Brace): เป็นสายรัดที่รัดต่ำกว่าข้อศอกลงมาประมาณ 2-3 นิ้ว หน้าที่ของมันคือ "สร้างจุดเกาะเทียม" เพื่อลดแรงกระชากที่จะไปถึงจุดที่เจ็บจริงๆ ช่วยให้เราใช้งานมือได้โดยไม่เจ็บมากนัก

3. การทำกายภาพบำบัด (Physical Therapy)

  • เน้นการยืดเหยียดกล้ามเนื้อแขน (Stretching)
  • ใช้เครื่องมือทางกายภาพ เช่น อัลตราซาวนด์ (Ultrasound Therapy), เลเซอร์กำลังสูง (High Power Laser), หรือคลื่นกระแทก (Shockwave Therapy) ซึ่ง Shockwave ถือเป็นพระเอกในการรักษาภาวะเรื้อรัง เพราะมันจะไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างเส้นเลือดใหม่และซ่อมแซมเส้นเอ็นที่เสื่อมสภาพ

4. การฉีดยา (Injection) - ทางเลือกเมื่อไม่หาย

  • สเตียรอยด์ (Steroid): สมัยก่อนนิยมมาก เพราะฉีดปุ๊บหายปวดปั๊บ แต่ปัจจุบันหมอจะระวังมากครับ เพราะการฉีดสเตียรอยด์ซ้ำๆ อาจทำให้ "เส้นเอ็นเปื่อยและขาดง่ายขึ้น" และผิวหนังบริเวณนั้นด่างขาวได้ ควรฉีดไม่เกิน 1-2 ครั้ง และต้องเว้นระยะห่าง
  • เกล็ดเลือดเข้มข้น (PRP - Platelet Rich Plasma): คือการเจาะเลือดคนไข้มาปั่นแยกเอาเฉพาะเกล็ดเลือดที่มี Growth Factor สูง แล้วฉีดกลับเข้าไปที่เส้นเอ็น เพื่อเร่งกระบวนการซ่อมแซมตามธรรมชาติ วิธีนี้ปลอดภัยกว่าสเตียรอยด์ในระยะยาว แต่เห็นผลช้ากว่า และราคาอาจจะสูงกว่า

5. การผ่าตัด (Surgery)

  • จะทำก็ต่อเมื่อรักษาทุกวิธีแล้วอย่างน้อย 6-12 เดือน แต่อาการยังรบกวนชีวิตประจำวันมาก โดยการผ่าตัดจะเข้าไปตัดแต่งเนื้อเยื่อที่เสียออก และกระตุ้นให้เกิดการซ่อมแซมใหม่

พยากรณ์โรคและภาวะแทรกซ้อน

โรคนี้เป็นโรคที่ "หายขาดได้" แต่มีโอกาส "เป็นซ้ำสูง" ถ้าพฤติกรรมเดิมๆ ไม่เปลี่ยน

  • ภาวะแทรกซ้อน: ถ้าปล่อยไว้นานจนเรื้อรัง อาจทำให้กล้ามเนื้อแขนลีบ อ่อนแรงถาวร หรือเส้นเอ็นฉีกขาดจนต้องผ่าตัดใหญ่ นอกจากนี้ การฉีดยาสเตียรอยด์ผิดวิธีอาจทำให้เส้นเอ็นตายหรือขาดได้
  • ระยะเวลาหาย: คนทั่วไปอาจใช้เวลา 3-6 เดือน แต่ถ้ารักษาสม่ำเสมอ อาการจะดีขึ้นเรื่อยๆ

ปรับพฤติกรรมยังไง ให้ไกลโรค? (Self-Care Tips)

สำหรับแฟนๆ แบดมินตันและคนวัยทำงาน หมอมีคำแนะนำดังนี้ครับ:

  1. เช็คอุปกรณ์ (Equipment Check):
    • ไม้แบด: อย่าใช้ไม้ที่หนักเกินแรงเรา หรือขึงเอ็นตึงเปรี๊ยะ (High tension) จนเกินไป เพราะแรงสะเทือนจะส่งมาที่แขนเราหมด
    • กริป (Grip): ด้ามจับต้องพอดีมือ ไม่เล็กจนต้องกำแน่น หรือใหญ่จนจับลำบาก
  2. วอร์มอัพ (Warm-up): ยืดเหยียดกล้ามเนื้อแขนและข้อมือทุกครั้งก่อนลงสนามและหลังเล่นเสร็จ
  3. ปรับท่าตี (Technique): สำหรับแบดมินตัน พยายามใช้แรงจากการหมุนไหล่และลำตัวช่วย (Rotation) อย่าใช้แค่ข้อมือสะบัดอย่างเดียว โดยเฉพาะลูก Backhand ถ้าเจ็บ ให้หลีกเลี่ยงลูกนี้ไปก่อน หรือใช้สองมือช่วยตี
  4. สร้างกล้ามเนื้อ (Strengthening): เมื่อหายปวดแล้ว ต้องบริหารกล้ามเนื้อแขนให้แข็งแรง ด้วยการยกดัมเบลเบาๆ หรือใช้ยางยืดบริหารข้อมือ เพื่อให้กล้ามเนื้อรับแรงแทนเส้นเอ็นได้ดีขึ้น

สรุป

อาการปวดข้อศอกจากการตีแบดมินตัน หรือ Tennis Elbow ไม่ใช่เรื่องเล็กที่ควรละเลย มันคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าเส้นเอ็นของคุณกำลังถูกใช้งานเกินขีดจำกัด การพักการใช้งานคือยาขนานเอก และการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้คุณกลับไปใช้ชีวิตและเล่นกีฬาที่รักได้โดยไม่ต้องพึ่งมีดหมอ

อย่ารอให้แก้วกาแฟหลุดมือแล้วค่อยมาหาหมอ ดูแลข้อศอกของคุณตั้งแต่วันนี้ เพื่อให้มันอยู่คู่กับทุกแมตช์สำคัญของคุณไปอีกนานครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร: 081-5303666

#TennisElbow #ปวดศอก #ตีแบดปวดแขน #เอ็นศอกอักเสบ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดข้อศอกรักษา #LateralEpicondylitis #บาดเจ็บจากการกีฬา

Reference

  1. Mayo Clinic. Tennis Elbow - Symptoms and causes [Internet]. 2023 [cited 2024 Feb 15]. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tennis-elbow/symptoms-causes/syc-20351987
  2. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis) [Internet]. OrthoInfo. 2023 [cited 2024 Feb 15]. Available from: https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/tennis-elbow-lateral-epicondylitis/
  3. Vaishya R, Tiwari AK, Agarwal AK, Vijay V. Non-operative management of tennis elbow: A systematic review. J Clin Orthop Trauma. 2016;7(Suppl 1):54-60.
  4. Bhabra G, Wang A, Ebert JR, Edwards P, Zheng M, Zheng MH. Lateral Epicondylitis: A Review of Pathology and Management. Bone Joint J. 2016 Nov;98-B(11):1453-1463.
  5. Cutts S, Gangoo S, Srinivasan N, Modi N, Pasapula C, Gajebasia S. Tennis elbow: A clinical review article. J Orthop. 2019 Aug 10;17:203-207.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ข้อควรปฏิบัติและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง สำหรับผู้ที่มีอาการปวดข้อศอก (Tennis Elbow)

Image
  ข้อควรปฏิบัติและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง สำหรับผู้ที่มีอาการปวดข้อศอก (Tennis Elbow) “แค่บิดผ้าขี้ริ้ว น้ำตาก็แทบเล็ด” “ยกแก้วกาแฟตอนเช้า ยังรู้สึกว่าแขนไม่มีแรงเลยครับหมอ” เชื่อไหมครับว่า 9 ใน 10 ของคนไข้ที่เดินเข้ามาหาหมอด้วยอาการปวดข้อศอกด้านนอก “ไม่ได้เป็นนักเทนนิส” แต่กลับเป็นแม่บ้านที่ซักผ้าด้วยมือ เป็นช่างซ่อมที่ต้องขันน็อตทั้งวัน หรือเป็นพนักงานออฟฟิศที่ใช้เมาส์ต่อเนื่องนานหลายชั่วโมง เรื่องราวของ “คุณทองคำ วัย 55 ปี เป็นช่างไม้ฝีมือดี วันหนึ่งป้าทองคำรู้สึกเจ็บแปล๊บที่ปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอกเวลาไสไม้ ตอนแรกคิดว่าแค่เมื่อย เลยไปซื้อยานวดมาทาแล้วฝืนทำงานต่อ ผ่านไป 2 เดือน อาการหนักขึ้นจนแค่จับลูกบิดประตูหมุนเข้าบ้านยังเจ็บจี๊ดร้าวไปถึงข้อมือ แก้วน้ำแทบหลุดมือ โรคนี้เราเรียกว่า “เอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ” หรือที่คุ้นหูกันว่า Tennis Elbow ครับ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่กระดูกแตกหัก แต่อยู่ที่ “จุดเกาะของเส้นเอ็น” ที่มีการใช้งานซ้ำๆ จนเกิดการบาดเจ็บระดับจุลภาค (Micro-tear) คล้ายกับเชือกที่ถูกดึงถูไปมาจนเปื่อยยุ่ยตรงปมเชือกนั่นเองครับ วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจว่า ถ้าเป็นแล้วต้องดูแล...
Read more

เอ็นข้อศอกอักเสบ เจ็บซ้ำ ๆ ไม่หายสักที

Image
  เอ็นข้อศอกอักเสบ เจ็บซ้ำ ๆ ไม่หายสักที หลายคนมีอาการ "เจ็บข้อศอกด้านนอกหรือด้านใน" เวลาใช้แขน ยกของ พิมพ์งาน หรือแม้แต่เปิดขวดน้ำ เจ็บแบบเดิมซ้ำ ๆ จนเริ่มสงสัยว่า… “ทำไมมันไม่หายขาดสักทีคะหมอ?” “เป็นเอ็นอักเสบแบบนี้รักษาได้ไหม หรือจะเรื้อรังไปตลอด?” หมอขอเขียนบทความนี้เพื่อให้เข้าใจสาเหตุที่แท้จริงของ  เอ็นข้อศอกอักเสบ  และวิธีดูแลแบบถูกต้อง ที่ช่วยให้หายเร็วขึ้น ลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำครับ เคสตัวอย่าง คุณดวงใจ อายุ 45 ปี ใช้คอมพิวเตอร์ทั้งวัน วันหนึ่งเธอเริ่มเจ็บข้อศอกเวลายกแก้วน้ำ ตอนแรกคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก แต่ผ่านไปหลายสัปดาห์อาการกลับรุนแรงขึ้น เธอบอกว่า “หมอคะ หนูเจ็บข้อศอกมาหลายเดือนแล้ว หายไปนิดหนึ่งก็กลับมาเจ็บอีก ทำอาหารก็เจ็บ ถือของก็เจ็บ บางวันเจ็บจนยกหม้อไม่ได้เลยค่ะ” ตรวจแล้วพบว่าเป็น  เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรัง (Tendinitis/Tendinosis)  จากการใช้งานซ้ำ ๆ โดยที่เอ็นไม่ได้มีเวลาฟื้นตัวเลย เมื่อรักษาอย่างถูกต้อง ร่วมกับพักใช้งาน เธอกลับมาใช้งานแขนได้ปกติในไม่กี่สัปดาห์ หมอจึงอยากให้ความรู้เพื่อช่วยทุกคนที่กำลังเจ็บอยู่ครับ เอ็นข้อศอกอักเสบคืออะไร? เป็นการ...
Read more

ปวดข้อศอกด้านใน (Golfer’s Elbow) คืออะไร? ทำไมปวดเรื้อรังเวลาใช้แขน — หมอเล่าให้เข้าใจง่ายแบบใช้ได้จริง

Image
​ ปวดข้อศอกด้านใน (Golfer’s Elbow) คืออะไร? ทำไมปวดเรื้อรังเวลาใช้แขน — หมอเล่าให้เข้าใจง่ายแบบใช้ได้จริง อาการปวดข้อศอกด้านในเป็นอาการที่พบได้บ่อยมากในคนทำงานออฟฟิศ แม่บ้าน คนออกกำลังกาย รวมถึงคนที่ไม่ได้เล่นกอล์ฟเลยก็ยังเป็นได้ ทั้งที่ชื่อโรคคือ Golfer’s Elbow โรคนี้ไม่ได้เกี่ยวกับการเล่นกอล์ฟโดยตรง แต่เกิดจากการใช้งานแขนและข้อมือซ้ำ ๆ จนเส้นเอ็นบริเวณข้อศอกด้านในอักเสบ บทความนี้หมอจะเล่าให้ฟังแบบง่าย ๆ ว่าอาการนี้เกิดจากอะไร สังเกตตัวเองอย่างไร และรักษาอย่างไรให้หายเร็วขึ้น ลดโอกาสเรื้อรังครับ เหตุการณ์จากคนไข้ใกล้ตัว คุณณัฐวดี อายุ 42 ปี ทำงานพิมพ์คอมทั้งวัน พร้อมทำงานบ้านหลังเลิกงาน เริ่มรู้สึกเจ็บจี๊ดบริเวณข้อศอกด้านในเวลาใช้มือจับของ บิดผ้า หรือยกหม้อ เธอบอกว่า: “หมอคะ เจ็บตรงศอกด้านในมากเลยค่ะ พอจับของหนัก ๆ หรือบิดผ้าทีไรปวดจี๊ดทุกครั้ง เป็นมาเป็นเดือนแล้ว” หลังตรวจ หมอพบว่าเป็น Golfer’s Elbow หรือเส้นเอ็นบริเวณด้านในข้อศอกอักเสบ ซึ่งรักษาได้ดีถ้าปรับพฤติกรรมและทำกายภาพควบคู่กัน ภายใน 4–6 สัปดาห์ อาการดีขึ้นจนทำงานได้ตามปกติ หมอจึงอยากให้ทุกคนที่มีอาการปวดศอกแบบนี้ได้รู้และดูแ...
Read more