บิดประตู หรือยกแก้วกาแฟ มันจี๊ดที่ข้อศอกจนแทบร้องไห้?”

 

“หมอครับ ผมเล่นเวทมาเป็นปี กล้ามแขนใหญ่ขึ้นชัดเจน แต่ทำไมช่วงนี้แค่บิดลูกบิดประตู หรือยกแก้วกาแฟ มันจี๊ดที่ข้อศอกจนแทบร้องไห้?”

นี่คือคำถามที่ผมเจอบ่อยมากในกลุ่มคนไข้อายุ 30 ต้นๆ ที่รักการออกกำลังกายครับ วันนี้หมอเก่งจะมาไขปริศนานี้กัน ว่าทำไม “กล้ามโต” แต่ “ศอกพัง” และเราจะแก้มันอย่างไรให้กลับไปยกเหล็กได้เหมือนเดิม

เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณแบงค์ สายยิมจอมพลัง

คุณแบงค์ (นามสมมติ) อายุ 30 ปี เป็นพนักงานออฟฟิศที่เข้ายิมสม่ำเสมอ 4 วันต่อสัปดาห์ หุ่นดีมากครับ กล้ามแขนเป็นมัดๆ เขาบอกผมว่าเดือนก่อนพยายามจะทำลายสถิติ (PR) ท่า Bench Press และเล่นท่า Bicep Curl น้ำหนักเยอะๆ

ตอนแรกแค่รู้สึกตึงๆ ที่ศอกด้านนอก คิดว่าเป็นเรื่องปกติของการเล่นกล้าม (No Pain, No Gain ใช่ไหมครับ?) ก็เลยฝืนเล่นต่อ ใส่ปลอกรัดศอกแล้วอัดยาแก้ปวดเอา ปรากฏว่าเมื่อวาน แค่จะหยิบขวดน้ำดื่มตอนประชุม “มันเจ็บแปร๊บเหมือนไฟช็อตที่ปุ่มกระดูกข้อศอก” จนขวดน้ำหลุดมือ ต่อหน้าหัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน

คุณแบงค์เดินหน้าเครียดเข้ามาถามผมว่า “หมอครับ เอ็นผมขาดหรือเปล่า? ผมจะต้องเลิกเล่นเวทตลอดชีวิตไหม?”

ความจริงที่สายยิมต้องรู้: "คุณไม่ได้เอ็นขาด... แต่เชือกคุณกำลังจะเปื่อย"

หลายคนเข้าใจผิดว่าอาการนี้เกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบ พัก 2-3 วันก็หาย แต่ความจริงแล้ว อาการเจ็บจี๊ดที่ปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอก (หรือด้านใน) มันคือโรคที่ชื่อว่า Tennis Elbow (เอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ) ครับ

ถึงชื่อจะบอกว่า Tennis แต่งานวิจัยพบว่า คนไข้กว่า 90% ไม่ได้ตีเทนนิส แต่เกิดจากการใช้งานซ้ำๆ อย่างหนัก เช่น การกำดัมเบลแน่นๆ การกระดกข้อมือ หรือแม้แต่การพิมพ์งานคอมพิวเตอร์นานๆ

ผมชอบเปรียบเทียบให้คนไข้ฟังแบบนี้ครับ: ลองจินตนาการถึง “เชือกมะนิลา” (เส้นเอ็น) ที่ยึดระหว่างเสา (กระดูกข้อศอก) กับวัตถุหนักๆ (กล้ามเนื้อแขน) ทุกครั้งที่คุณยกเวทหนักๆ หรือเกร็งข้อมือ เชือกเส้นนี้จะถูกดึงกระชาก ทีละนิดๆ จนเส้นใยเล็กๆ เริ่มฉีกขาด (Micro-tear) เหมือนเชือกที่เริ่มเปื่อยและรุ่ยออกมา ร่างกายซ่อมไม่ทันการทำลาย จนเกิดการอักเสบสะสม

ทำไมถึงเจ็บศอก ทั้งที่เล่นกล้ามแขน?

1. โรคนี้คืออะไร? (Pathogenesis)

มันคือภาวะเสื่อมและอักเสบของจุดเกาะเอ็นกล้ามเนื้อเหยียดข้อมือ (Common Extensor Origin) ตรงปุ่มกระดูกนูนๆ ที่ข้อศอกด้านนอก

  • สาเหตุหลัก: การใช้งานข้อมือและนิ้วมือซ้ำๆ โดยเฉพาะท่าที่ต้อง “กำแน่น + กระดกข้อมือ” (Gripping + Extension) เช่น การเล่นท่า Lateral Raise, Upright Row หรือแม้แต่ Bench Press ที่จับบาร์ผิดองศา

2. อาการและสัญญาณเตือน

  • ปวดที่ปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอก (ถ้าเป็นด้านใน เรียก Golfer's Elbow)
  • ปวดร้าวลงมาที่แขนท่อนล่าง ถึงข้อมือ
  • กำมือแล้วเจ็บ: แรงบีบมือลดลงอย่างเห็นได้ชัด
  • จุดตาย: ท่าทางง่ายๆ ในชีวิตประจำวันจะทำไม่ได้ เช่น บิดผ้า, เปิดขวดน้ำ, ไขกุญแจ, หรือยกแก้วกาแฟ

3. การตรวจวินิจฉัย (Investigation)

ส่วนใหญ่หมอวินิจฉัยได้จากการตรวจร่างกายครับ ไม่จำเป็นต้องทำ MRI แพงๆ

  • การกดเจ็บ: กดที่ปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอกจะเจ็บมาก
  • Cozen’s Test: หมอจะให้คนไข้กำหมัดและกระดกข้อมือสู้กับแรงกดของหมอ ถ้าเจ็บจี๊ดที่ศอก แปลว่า “ใช่เลย”
  • X-ray: มักจะทำเพื่อดูว่าไม่มีหินปูนเกาะ หรือกระดูกงอกผิดปกติ ซึ่งส่วนใหญ่ในคนวัย 30 มักจะไม่พบอะไร (ฟิล์มปกติ)

แนวทางการรักษา: ต้องหยุดเล่นเวทไหม?

ข่าวดีคือ “ไม่ต้องเลิกเล่น” ครับ แต่ต้อง “ปรับ” โรคนี้เป็นโรคที่หายได้ แต่ต้องใช้เวลาและความอดทนสูงมาก (บางคนเป็นเดือน หรือ 6 เดือน)

1. ระยะเจ็บเฉียบพลัน (สัปดาห์แรก)

  • พักการใช้งาน (Active Rest): งดท่าที่ต้องกำแน่นๆ หรือกระดกข้อมือ แต่ยังเล่นขา เล่นท้อง หรือ Cardio ได้
  • ประคบเย็น: ครั้งละ 15-20 นาที บริเวณที่ปวด เพื่อลดการอักเสบ
  • ยา: ยาลดการอักเสบ (NSAIDs) ช่วยได้ในระยะสั้น แต่ห้ามกินต่อเนื่องนานๆ เพราะจะไปบังกระบวนการซ่อมแซมตัวเองของร่างกาย
  • อุปกรณ์: สายรัดศอก (Counterforce brace) ช่วยลดแรงกระชากที่จุดเกาะเอ็น ให้ใส่ตอนที่ต้องใช้งานแขน

2. ระยะฟื้นฟู (กายภาพบำบัดสำคัญที่สุด)

  • Stretching: ยืดกล้ามเนื้อแขนท่อนล่างสม่ำเสมอ
  • Shockwave Therapy (คลื่นกระแทก): เป็นพระเอกในยุคนี้ครับ เครื่องมือนี้จะส่งคลื่นเสียงไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างเส้นเลือดฝอยใหม่ มาซ่อมแซมเส้นเอ็นที่เปื่อยยุ่ย ให้กลับมาเหนียวแน่นเหมือนเดิม (ได้ผลดีกว่ากินยา)
  • การฉีดยา:
    • สเตียรอยด์: หมอจะฉีดเฉพาะกรณีเจ็บทรมานมากจริงๆ และไม่ควรฉีดเกิน 1-2 ครั้ง เพราะอาจทำให้เอ็นเปื่อยระยะยาวและผิวหนังด่างได้
    • PRP (Platelet Rich Plasma): คือการเจาะเลือดเรามาปั่นเอาเกล็ดเลือดเข้มข้น แล้วฉีดกลับเข้าไปที่เอ็น เพื่อเร่งกระบวนการซ่อมแซม (กำลังเป็นที่นิยมในหมู่นักกีฬา)

3. การกลับไปเล่นเวท

  • ต้องเริ่มจากน้ำหนักเบาๆ
  • เปลี่ยนท่าจับ: พยายามรักษาข้อมือให้ตรง (Neutral wrist) ไม่หักข้อมือตอนดันบาร์
  • ใช้ Lifting Straps ช่วยในท่าดึง เพื่อลดภาระการกำของนิ้วมือ

พยากรณ์โรค (Prognosis)

  • หายขาดไหม? หายขาดได้ครับ ถ้าดูแลถูกวิธี
  • ใช้เวลานานแค่ไหน? อาการมักจะดีขึ้นใน 6-12 สัปดาห์ แต่อาจมีความรู้สึกตึงๆ ได้ถึง 6 เดือน
  • จะกลับมาเป็นอีกไหม? มีโอกาสสูงถ้ายังใช้ฟอร์มการเล่นเวทที่ผิด หรือเพิ่มน้ำหนักเร็วเกินไปโดยที่กล้ามเนื้อยังไม่พร้อม

สรุป

อาการปวดศอกในคนหนุ่มสาวที่เล่นเวท ไม่ใช่เรื่องของ “ความอ่อนแอ” แต่เป็นสัญญาณเตือนว่า “เทคนิคการเล่น หรือ การใช้งานของคุณกำลังทำร้ายตัวเอง”

อย่าฝืนเล่นต่อด้วยยาแก้ปวดครับ เพราะจากเส้นเชือกที่แค่รุ่ยๆ อาจจะกลายเป็นขาดผึงได้ ให้ถอยออกมาพัก รักษาให้ถูกจุด ปรับท่าทางให้ถูกต้อง แล้วคุณจะกลับไปยกได้หนักกว่าเดิม แข็งแรงกว่าเดิมครับ

“พักให้เป็น ก็คือการสร้างกล้ามเนื้ออย่างหนึ่งครับ”

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดศอก #TennisElbow #เล่นเวทเจ็บศอก #หมอเก่งกระดูกและข้อ #บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา #OfficeSyndrome #ปวดแขน #กายภาพบำบัด

References (Step 2)

  1. Cutts S, et al. Tennis elbow: A clinical review article. J Orthop. 2019. (อธิบายภาพรวมทางคลินิก สาเหตุ และกลไกการเกิดโรคเอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบอย่างละเอียด)
  2. Coombes BK, et al. Management of Lateral Elbow Tendinopathy: One Size Does Not Fit All. J Orthop Sports Phys Ther. 2015. (แนวทางการรักษาที่ต้องปรับให้เข้ากับระยะของโรคและกิจกรรมของคนไข้ ไม่ใช่แค่กินยา)
  3. Thiele S, et al. Radial shock wave therapy in patients with chronic tennis elbow. J Orthop Surg Res. 2015. (งานวิจัยสนับสนุนประสิทธิภาพของการใช้คลื่นกระแทก Shockwave ในการรักษาเอ็นศอกอักเสบเรื้อรัง)
  4. Mishra AK, et al. Efficacy of platelet-rich plasma for chronic tennis elbow: a double-blind, prospective, multicenter, randomized controlled trial of 230 patients. Am J Sports Med. 2014. (การศึกษาเปรียบเทียบที่แสดงให้เห็นผลดีของการฉีด PRP ในการรักษาในระยะยาว)
  5. Bisset L, et al. Mobilisation with movement and exercise, corticosteroid injection, or wait and see for tennis elbow: randomised trial. BMJ. 2006. (เปรียบเทียบการรักษาระหว่างกายภาพบำบัด การฉีดสเตียรอยด์ และการรอให้หายเอง)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ข้อควรปฏิบัติและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง สำหรับผู้ที่มีอาการปวดข้อศอก (Tennis Elbow)

Image
  ข้อควรปฏิบัติและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง สำหรับผู้ที่มีอาการปวดข้อศอก (Tennis Elbow) “แค่บิดผ้าขี้ริ้ว น้ำตาก็แทบเล็ด” “ยกแก้วกาแฟตอนเช้า ยังรู้สึกว่าแขนไม่มีแรงเลยครับหมอ” เชื่อไหมครับว่า 9 ใน 10 ของคนไข้ที่เดินเข้ามาหาหมอด้วยอาการปวดข้อศอกด้านนอก “ไม่ได้เป็นนักเทนนิส” แต่กลับเป็นแม่บ้านที่ซักผ้าด้วยมือ เป็นช่างซ่อมที่ต้องขันน็อตทั้งวัน หรือเป็นพนักงานออฟฟิศที่ใช้เมาส์ต่อเนื่องนานหลายชั่วโมง เรื่องราวของ “คุณทองคำ วัย 55 ปี เป็นช่างไม้ฝีมือดี วันหนึ่งป้าทองคำรู้สึกเจ็บแปล๊บที่ปุ่มกระดูกข้อศอกด้านนอกเวลาไสไม้ ตอนแรกคิดว่าแค่เมื่อย เลยไปซื้อยานวดมาทาแล้วฝืนทำงานต่อ ผ่านไป 2 เดือน อาการหนักขึ้นจนแค่จับลูกบิดประตูหมุนเข้าบ้านยังเจ็บจี๊ดร้าวไปถึงข้อมือ แก้วน้ำแทบหลุดมือ โรคนี้เราเรียกว่า “เอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ” หรือที่คุ้นหูกันว่า Tennis Elbow ครับ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่กระดูกแตกหัก แต่อยู่ที่ “จุดเกาะของเส้นเอ็น” ที่มีการใช้งานซ้ำๆ จนเกิดการบาดเจ็บระดับจุลภาค (Micro-tear) คล้ายกับเชือกที่ถูกดึงถูไปมาจนเปื่อยยุ่ยตรงปมเชือกนั่นเองครับ วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจว่า ถ้าเป็นแล้วต้องดูแล...
Read more

เอ็นข้อศอกอักเสบ เจ็บซ้ำ ๆ ไม่หายสักที

Image
  เอ็นข้อศอกอักเสบ เจ็บซ้ำ ๆ ไม่หายสักที หลายคนมีอาการ "เจ็บข้อศอกด้านนอกหรือด้านใน" เวลาใช้แขน ยกของ พิมพ์งาน หรือแม้แต่เปิดขวดน้ำ เจ็บแบบเดิมซ้ำ ๆ จนเริ่มสงสัยว่า… “ทำไมมันไม่หายขาดสักทีคะหมอ?” “เป็นเอ็นอักเสบแบบนี้รักษาได้ไหม หรือจะเรื้อรังไปตลอด?” หมอขอเขียนบทความนี้เพื่อให้เข้าใจสาเหตุที่แท้จริงของ  เอ็นข้อศอกอักเสบ  และวิธีดูแลแบบถูกต้อง ที่ช่วยให้หายเร็วขึ้น ลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำครับ เคสตัวอย่าง คุณดวงใจ อายุ 45 ปี ใช้คอมพิวเตอร์ทั้งวัน วันหนึ่งเธอเริ่มเจ็บข้อศอกเวลายกแก้วน้ำ ตอนแรกคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก แต่ผ่านไปหลายสัปดาห์อาการกลับรุนแรงขึ้น เธอบอกว่า “หมอคะ หนูเจ็บข้อศอกมาหลายเดือนแล้ว หายไปนิดหนึ่งก็กลับมาเจ็บอีก ทำอาหารก็เจ็บ ถือของก็เจ็บ บางวันเจ็บจนยกหม้อไม่ได้เลยค่ะ” ตรวจแล้วพบว่าเป็น  เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรัง (Tendinitis/Tendinosis)  จากการใช้งานซ้ำ ๆ โดยที่เอ็นไม่ได้มีเวลาฟื้นตัวเลย เมื่อรักษาอย่างถูกต้อง ร่วมกับพักใช้งาน เธอกลับมาใช้งานแขนได้ปกติในไม่กี่สัปดาห์ หมอจึงอยากให้ความรู้เพื่อช่วยทุกคนที่กำลังเจ็บอยู่ครับ เอ็นข้อศอกอักเสบคืออะไร? เป็นการ...
Read more

ปวดข้อศอกด้านใน (Golfer’s Elbow) คืออะไร? ทำไมปวดเรื้อรังเวลาใช้แขน — หมอเล่าให้เข้าใจง่ายแบบใช้ได้จริง

Image
​ ปวดข้อศอกด้านใน (Golfer’s Elbow) คืออะไร? ทำไมปวดเรื้อรังเวลาใช้แขน — หมอเล่าให้เข้าใจง่ายแบบใช้ได้จริง อาการปวดข้อศอกด้านในเป็นอาการที่พบได้บ่อยมากในคนทำงานออฟฟิศ แม่บ้าน คนออกกำลังกาย รวมถึงคนที่ไม่ได้เล่นกอล์ฟเลยก็ยังเป็นได้ ทั้งที่ชื่อโรคคือ Golfer’s Elbow โรคนี้ไม่ได้เกี่ยวกับการเล่นกอล์ฟโดยตรง แต่เกิดจากการใช้งานแขนและข้อมือซ้ำ ๆ จนเส้นเอ็นบริเวณข้อศอกด้านในอักเสบ บทความนี้หมอจะเล่าให้ฟังแบบง่าย ๆ ว่าอาการนี้เกิดจากอะไร สังเกตตัวเองอย่างไร และรักษาอย่างไรให้หายเร็วขึ้น ลดโอกาสเรื้อรังครับ เหตุการณ์จากคนไข้ใกล้ตัว คุณณัฐวดี อายุ 42 ปี ทำงานพิมพ์คอมทั้งวัน พร้อมทำงานบ้านหลังเลิกงาน เริ่มรู้สึกเจ็บจี๊ดบริเวณข้อศอกด้านในเวลาใช้มือจับของ บิดผ้า หรือยกหม้อ เธอบอกว่า: “หมอคะ เจ็บตรงศอกด้านในมากเลยค่ะ พอจับของหนัก ๆ หรือบิดผ้าทีไรปวดจี๊ดทุกครั้ง เป็นมาเป็นเดือนแล้ว” หลังตรวจ หมอพบว่าเป็น Golfer’s Elbow หรือเส้นเอ็นบริเวณด้านในข้อศอกอักเสบ ซึ่งรักษาได้ดีถ้าปรับพฤติกรรมและทำกายภาพควบคู่กัน ภายใน 4–6 สัปดาห์ อาการดีขึ้นจนทำงานได้ตามปกติ หมอจึงอยากให้ทุกคนที่มีอาการปวดศอกแบบนี้ได้รู้และดูแ...
Read more